24.11.2014
Isparta Halısı
Isparta

Isparta ve çevresinde dokunan el halıların büyük kısmı yıkama ve satış işlemleri için Isparta'ya gelmekte ve imalat için gerekli olan hammaddelerini Isparta'dan temin etmektedirler.

Isparta halıcılığının yayılma alanı Isparta ve çevresi, Burdur (Bucak), Konya (Beyşehir, Karaman, Akşehir, Karapınar) Afyon (Dinar, Sandıklı, Dazkırı, Başmakçı) ve Denizli (Acıpayam, Tavas)dir.

El halısı dokumacılığı 1958-1975 yılları arasında hızlı bir gelişim göstermiştir, bu yıllarda Isparta ekonomisine damgasını vurmuştur. 1958 yılında Isparta ve çevresinde 13.363 tezgahta 453.673 m2 halı, 28 bin çalışan tarafından dokunurken, bu rakamlar 1972 yılında maksimum seviyeye çıkarılmış, 43.400 tezgahta 93.700 çalışan tarafından 2 milyon m2 halı dokunmuştur. Bu yıllardan sonra makine halısının imalatı ve kullanımının artması nedeniyle el halısı dokuma sektörü inişe geçerek 1989 yılında 20 bin tezgahta 500 bin m2, 2002 yılında ise 300 bin m2.ye düşmüştür. Bununla birlikte halı yıkamacılığı, kırkımcılığı ve halı ipliği boyacılığı gibi çeşitli yardımcı sanayi kolları da gün geçtikçe gerilemiştir.

Isparta halı desenlerine Serpme güllü, Dönümlü, Köşe Göbek, Naklemeli, Başgöbek, Düz gibi adlar verilmektedir. Ayrıca; Gülistan, Kompozisyon, Osmanlı, Goblen, Çin, Üzümlü, gibi çeşitli adları da vardır.

Isparta’da halıcılığın gelişmesinde Sümer Halı önemli bir yer tutmuştur. Fabrikanın kuruluşu bölgenin iplik ihtiyacını karşılamak üzere yöre iş adamları ile Ticaret Bakanlığınca müştereken 1924 yılında Isparta İplik Fabrikası TAŞ.’nin kurulması ve 1928 yılında hizmete girmesi ile başlar. Bir Kamu iktisadi Devlet Teşekkülü olarak faaliyetini sürdürmekte olan Sümerbank’ın Bakanlar Kurulunca özelleştirilmesine karar verilerek, 30.10.1987 tarihinde Sümerbank Holdinğ A.Ş haline gelmiştir. 1997 yılında Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararı ile özelleştirme kapsamından çıkarılan kurum, Bakanlar Kurulunun 1998 tarihli kararı ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na bağlı bir İktisadi Devlet Teşekkülü haline getirilmiştir.

Sümerhalı; ülkemizin en önemli kültür ürünü olan el halısı ve diğer el sanatları ürünlerinin korunması, geliştirilmesi, yaşatılması ve gelecek nesillere aktarılması çalışmalarını sürdürerek, el emeği yoğun bir iş kolu olan ve büyük sermaye gerektirmeksizin yerinde istihdam sağlayan halıcılık ve el sanatları faaliyetleri ile ülke ekonomisine ve devletin kültür, eğitim ve istihdam politikasına büyük ölçüde katkıda bulunan bir kurumdur.Sümerhalı’nın faaliyetlerini şu şekilde sıralayabiliriz: İlmelik, atkılık, çözgülük yün ipliği üretimi, çözgülük ve atkılık olarak halıda kullanılan pamuk ipliği katkı büküm işlemleri, el halısı üretimi, halı apre (yıkama - kırkım) işlemleri, Ar-Ge ve desen faaliyetleri, kalite kontrol bölümü ile pazarlama faaliyetleridir.

Isparta Sümerhalı Bölge Müdürlüğü, fabrika ile anlaşmalı halı imalatçıları ve kooperatifler vasıtasıyla halı üretim faaliyetlerini sürdürülmektedir. Yıllık üretim 60.000 m2 civarındadır. Halı bölge teşkilatlarında, Isparta Halıcılık Bölge Müdürlüğünde; Isparta, Sümerkars, Türkmen, Ladik, Milas, Bergama ve diğer halılar, Sandıklı’da ince Isparta, Isparta, Türkmen halısı, Kula’da Kula, S.Kars, Milas, Kilim; Konya’da Ladik Halısı; Denizli’de Isparta, Milas, Türkmen Halısı, Kilim; Kayseri’de Bünyan; Çanakkale’de Yağcıbedir, Çanakkale Yuntdağı; Giresun’da İpek, Hereke; Karabük’te İpek, Hereke; Hereke’de İpek; Niksar’da Hereke; Yozgat’da ipek, Hereke halıları üretilmektedir.